Kompozycje z komputera

Brazylijczyk Eduardo Reck Miranda z Sony Computer Science Laboratories stworzył program zdolny do samodzielnego komponowania muzyki.

Miranda to uznany twórca muzyki kameralnej i elektroakustycznej. Jego kompozycje zdobywały nagrody w Ameryce, Azji i Europie. Obecnie Brazylijczyk pracuje w Sony i bada możliwości zastosowań sztucznej inteligencji przy tworzeniu muzyki. W swojej najnowszej książce - "Composing Music with Computers" - Miranda podumowuje swoje dotychczasowe osiągnięcia, rozpoczęte od prac nad automatami komórkowymi, a obecnie skupiające się na zaawansowanych systemach wykorzystujących modele sztucznego życia. I właśnie to przejście od "sztucznej inteligencji" (AI) do "sztucznego życia" (AL) ma stanowić przełom w dziedzinie kompozycji tworzonych przez komputery.

Jak dotąd programom opartym na sieciach neuronowych udawało się imitowanie wybranych stylów muzycznych, ale o samodzielnej kompozycji nie mogło być mowy. AI może pomóc w stworzeniu nowej kantaty Bacha, ale nie skomponuje niczego naprawdę nowego, oryginalnego. Inaczej jest z modelami sztucznego życia. Miranda wprowadził więc do swojego projektu coś w rodzaju wirtualnej orkiestry. Wcześniej koncentrowano się na korzeniach powstawania muzyki, na odzwierciedleniu poszczególnych etapów komponowania i dokonywanych w jego trakcie procesów. Miranda postawił na współdziałanie inteligentnych systemów. Stworzony przez Brazylijczyka program opiera się na pojedynczych inteligentnych modułach - tzw. agentach. To "muzycy", którzy wchodzą ze sobą w interakcję.

Każdy agent składa się z syntezatora głosu, aparatu słuchu, pamięci oraz skryptu do komunikacji z innymi agentami. Agenci tworzą swoje utwory i odgrywają je innym agentom, którzy porównują muzykę ze swoim własnym repertuarem. Na tej podstawie wprowadzają zmiany w swoich kompozycjach i stopniowo uczą się tworzenia nowych dźwięków. Tą drogą odbywa się również selekcja - utwory podchwycone przez największą ilość agentów rozwijają się dalej, a te, które "nie spodobały się" - giną.

"Z punktu widzenia kompozytora trudno powiedzieć, że na tym etapie nasi agenci komponują muzykę" - mówi Miranda. "Przełomem w tej pracy jest działanie kolektywnej maszyny, uczącej się generatywnych systemów muzycznych".

Miranda ukuł już nawet nowy termin, opisujący to zjawisko - "muzyka ewolucyjna". Oparty na jej założeniach program aktywnie komponuje muzykę, a nie tylko powiela zaprogramowane schematy. Oczywiście tworzone w ten sposób kompozycje wciąż dalekie są od tego, co przeciętne ludzkie ucho jest w stanie bez przykrości zaakceptować. Jednak dzięki badaniom Mirandy być może jesteśmy o krok bliżsi chwili, kiedy komputery rzeczywiście aktywnie zaczną wspierać ludzi w tworzeniu muzyki.

2003-01-06

4D http://www.4d.pl